पश्चिम बंगालचे नाव बदलून ‘पश्चिम बंग’ करण्याचा प्रस्ताव
◾️ घोषणा: 5 ऑक्टोबर 2026
◾️ प्रस्ताव: West Bengal → Paschim Banga (पश्चिम बंग)
◾️ घोषणा करणारे: समिक भट्टाचार्य, पश्चिम बंगाल भाजप प्रदेशाध्यक्ष
◾️ सरकार आगामी विधानसभा अधिवेशनात यासंदर्भातील विधेयक मांडणार आहे.
🔎 नाव बदलण्याचे कारण
समिक भट्टाचार्य यांच्या मते ‘पश्चिम बंग’ हे नाव राज्याच्या ऐतिहासिक आणि बंगाली सांस्कृतिक ओळखीशी जोडलेले आहे. प्रस्तावित नाव ‘Bangla’ किंवा ‘Banga’ नसून Paschim Banga असेल.
📜 याआधीचे प्रयत्न
- 1999: डाव्या आघाडीच्या सरकारने राज्याचे नाव बदलण्याचा विचार केला.
- 2016: ममता बॅनर्जी सरकारने ‘Bangla’ हे नाव सुचवले.
- 2018: विधानसभेने ‘Bangla’ हे नाव स्वीकारण्याचा ठराव मंजूर केला; मात्र केंद्राची मंजुरी मिळाली नाही.
⚖️ संविधानाच्या दृष्टीने महत्त्वाचे
राज्याचे नाव बदलणे ही केवळ राज्य सरकारची अंतिम सत्ता नाही.
संविधानातील कलम 3 (Article 3) नुसार संसदेला राज्यांची निर्मिती, सीमा बदलणे किंवा राज्याचे नाव बदलण्याबाबत कायदा करण्याचा अधिकार आहे.
म्हणूनच राज्य विधानसभेचा प्रस्ताव/विधेयक हा प्रक्रियेतील महत्त्वाचा टप्पा असला, तरी अंतिम घटनात्मक प्रक्रिया केंद्र व संसदेशी संबंधित आहे.
🧠 आधी बदललेली राज्यांची नावे
| वर्ष | जुने नाव | नवीन नाव |
|---|---|---|
| 1969 | मद्रास राज्य | तमिळनाडू |
| 2007 | उत्तरांचल | उत्तराखंड |
| 2011 | ओरिसा | ओडिशा |
🎯 MPSC साठी लक्षात ठेवा
Article 3 → राज्यांची निर्मिती/सीमा/नाव बदल
West Bengal → प्रस्तावित Paschim Banga
2018 → ‘Bangla’ नावासाठी विधानसभा ठराव
1969 → Madras → Tamil Nadu
2007 → Uttaranchal → Uttarakhand
2011 → Orissa → Odisha
संभाव्य प्रश्न:
भारतीय संविधानातील कोणत्या कलमानुसार राज्याचे नाव बदलण्याची तरतूद आहे?
➡️ कलम 3.
