उषा मंगेशकर यांना भारतरत्न डॉ. भूपेन हजारिका राष्ट्रीय पुरस्कार 2026 जाहीर

आसाम सरकारने ज्येष्ठ पार्श्वगायिका उषा मंगेशकर यांची ‘भारतरत्न डॉ. भूपेन हजारिका राष्ट्रीय पुरस्कार 2026’च्या पहिल्या मानकरी म्हणून निवड केली आहे. या पुरस्कारामध्ये ₹10 लाख रोख रक्कम आणि सन्मानपत्र दिले जाणार आहे. 29 नोव्हेंबर 2026 रोजी नवी दिल्लीतील भारत मंडपम येथे होणाऱ्या डॉ. भूपेन हजारिका यांच्या जन्मशताब्दी वर्षाच्या समारोप कार्यक्रमात हा पुरस्कार प्रदान करण्याचे नियोजन आहे.

पुरस्काराविषयी महत्त्वाचे मुद्दे

घटक	माहिती
पुरस्काराचे नाव	भारतरत्न डॉ. भूपेन हजारिका राष्ट्रीय पुरस्कार
पुरस्कार सुरू करणारे राज्य	आसाम
सुरुवात	2026
पहिल्या मानकरी	उषा मंगेशकर
पुरस्काराचे स्वरूप	₹10 लाख रोख रक्कम व सन्मानपत्र
वितरणाची नियोजित तारीख	29 नोव्हेंबर 2026
कार्यक्रमाचे ठिकाण	भारत मंडपम, नवी दिल्ली
वितरण करणारे	पंतप्रधान नरेंद्र मोदी
पुरस्काराची वारंवारता	दर तीन वर्षांनी
औचित्य	डॉ. भूपेन हजारिका यांच्या जन्मशताब्दी वर्षाचा समारोप

उषा मंगेशकर यांच्याविषयी

उषा मंगेशकर या भारतातील ज्येष्ठ पार्श्वगायिका आहेत. त्या प्रसिद्ध मंगेशकर कुटुंबातील असून भारतरत्न लता मंगेशकर आणि आशा भोसले यांच्या धाकट्या भगिनी आहेत.

त्यांनी हिंदी, मराठी आणि इतर भारतीय भाषांमध्ये गायन केले आहे. मराठी चित्रपटगीते, भक्तिगीते आणि विविध संगीतप्रकारांतील योगदानासाठी त्या ओळखल्या जातात.

भारतीय संगीत क्षेत्रातील त्यांच्या योगदानाची दखल घेऊन त्यांची या नवीन राष्ट्रीय पुरस्कारासाठी पहिल्या मानकरी म्हणून निवड करण्यात आली आहे.

डॉ. भूपेन हजारिका यांच्याविषयी महत्त्वाची माहिती

डॉ. भूपेन हजारिका हे आसाममधील प्रसिद्ध गायक, संगीतकार, गीतकार, कवी आणि चित्रपट निर्माते होते. भारतीय संगीत व संस्कृतीतील त्यांच्या योगदानामुळे त्यांना राष्ट्रीय स्तरावर विशेष स्थान प्राप्त झाले.

• जन्म: 8 सप्टेंबर 1926
• जन्मस्थान: सदिया, आसाम
• मृत्यू: 5 नोव्हेंबर 2011
• भारताचा सर्वोच्च नागरी सन्मान: भारतरत्न (मरणोत्तर, 2019)
• विशेष ओळख: संगीताच्या माध्यमातून मानवता, सामाजिक सलोखा आणि बंधुभावाचा संदेश देणारे कलाकार.

2026 हे त्यांच्या जन्माचे शताब्दी वर्ष आहे. त्यांच्या जन्मशताब्दी वर्षाच्या समारोपानिमित्त नवीन राष्ट्रीय पुरस्काराची सुरुवात करण्यात आली आहे.

विद्यार्थ्यांसाठी महत्त्वाचे मुद्दे

• पुरस्कार → भारतरत्न डॉ. भूपेन हजारिका राष्ट्रीय पुरस्कार
• राज्य → आसाम
• पहिली मानकरी → उषा मंगेशकर
• रोख रक्कम → ₹10 लाख
• पुरस्कार वितरण → 29 नोव्हेंबर 2026 रोजी नियोजित
• स्थळ → भारत मंडपम, नवी दिल्ली
• पुरस्काराची वारंवारता → दर तीन वर्षांनी
• डॉ. भूपेन हजारिका यांना भारतरत्न → 2019 (मरणोत्तर)

MPSC सराव प्रश्न (MCQs)

प्रश्न 1. भारतरत्न डॉ. भूपेन हजारिका राष्ट्रीय पुरस्काराच्या पहिल्या मानकरी कोण आहेत?

A) लता मंगेशकर
B) आशा भोसले
C) उषा मंगेशकर
D) कविता कृष्णमूर्ती

उत्तर: C) उषा मंगेशकर

स्पष्टीकरण: आसाम सरकारने उषा मंगेशकर यांची या नवीन राष्ट्रीय पुरस्काराच्या पहिल्या मानकरी म्हणून निवड केली आहे.

प्रश्न 2. भारतरत्न डॉ. भूपेन हजारिका राष्ट्रीय पुरस्कार कोणत्या राज्याने सुरू केला?

A) पश्चिम बंगाल
B) आसाम
C) त्रिपुरा
D) मेघालय

उत्तर: B) आसाम

स्पष्टीकरण: या पुरस्काराची सुरुवात आसाम सरकारने 2026 मध्ये केली.

प्रश्न 3. या पुरस्कारामध्ये किती रोख रक्कम दिली जाणार आहे?

A) ₹5 लाख
B) ₹10 लाख
C) ₹15 लाख
D) ₹25 लाख

उत्तर: B) ₹10 लाख

स्पष्टीकरण: पुरस्कारामध्ये ₹10 लाख रोख रक्कम आणि सन्मानपत्राचा समावेश आहे.

प्रश्न 4. डॉ. भूपेन हजारिका यांना भारतरत्न कोणत्या वर्षी प्रदान करण्यात आला?

A) 2017
B) 2018
C) 2019
D) 2020

उत्तर: C) 2019

स्पष्टीकरण: डॉ. भूपेन हजारिका यांना 2019 मध्ये मरणोत्तर भारतरत्न हा सर्वोच्च नागरी सन्मान प्रदान करण्यात आला.

प्रश्न 5. भारतरत्न डॉ. भूपेन हजारिका राष्ट्रीय पुरस्कार किती वर्षांच्या अंतराने प्रदान केला जाणार आहे?

A) दरवर्षी
B) दर दोन वर्षांनी
C) दर तीन वर्षांनी
D) दर पाच वर्षांनी

उत्तर: C) दर तीन वर्षांनी

स्पष्टीकरण: उपलब्ध वृत्तांनुसार, हा पुरस्कार दर तीन वर्षांनी प्रदान करण्याचे नियोजन आहे.

एका मिनिटात उजळणी

1. नवीन राष्ट्रीय पुरस्कार — भारतरत्न डॉ. भूपेन हजारिका राष्ट्रीय पुरस्कार.
2. पुरस्कार सुरू करणारे राज्य — आसाम.
3. पहिल्या मानकरी — उषा मंगेशकर.
4. रोख रक्कम — ₹10 लाख.
5. पुरस्कार वितरणाची नियोजित तारीख — 29 नोव्हेंबर 2026.
6. नियोजित स्थळ — भारत मंडपम, नवी दिल्ली.
7. पुरस्काराची वारंवारता — दर तीन वर्षांनी.
8. डॉ. भूपेन हजारिका यांना भारतरत्न — 2019 (मरणोत्तर).

संबंधित विषय

• भारतरत्न पुरस्कार 2026
• भारतातील प्रमुख पुरस्कार व सन्मान
• आसाम राज्याची सामान्य माहिती
• भारतातील प्रसिद्ध गायक आणि संगीतकार
• 2026 चालू घडामोडी (Current Affairs)