नाशिक–त्र्यंबकेश्वर सिंहस्थ कुंभमेळ्याच्या पार्श्वभूमीवर आज, 31 ऑक्टोबर 2026 रोजी पवित्र ध्वजारोहण सोहळा आयोजित करण्यात आला आहे. दुपारी अंदाजे 12:02 वाजता हा धार्मिक सोहळा पार पडणार आहे.
नाशिकमधील रामकुंड (पंचवटी) आणि त्र्यंबकेश्वर येथील कुशावर्त कुंड या दोन प्रमुख ठिकाणी ध्वजारोहण होणार आहे. या सोहळ्याने आगामी सिंहस्थ कुंभमेळ्याच्या धार्मिक कार्यक्रमांना प्रारंभ होणार आहे.
ध्वजारोहण सोहळा : महत्त्वाचे तपशील
| घटक | माहिती |
|---|---|
| सोहळा | पवित्र ध्वजारोहण |
| दिनांक | 31 ऑक्टोबर 2026 |
| वार | शनिवार |
| मुहूर्त | दुपारी 12:02 |
| पहिले ठिकाण | रामकुंड, पंचवटी, नाशिक |
| दुसरे ठिकाण | कुशावर्त कुंड, त्र्यंबकेश्वर |
| संबंधित कुंभमेळा | नाशिक–त्र्यंबकेश्वर सिंहस्थ |
| ध्वजावतरण | 24 जुलै 2028 |
ध्वजारोहणाशी संबंधित महत्त्वाच्या आगामी तारखा
| महत्त्वाचा कार्यक्रम | दिनांक |
|---|---|
| पवित्र ध्वजारोहण | 31 ऑक्टोबर 2026 |
| पहिले अमृतस्नान | 2 ऑगस्ट 2027 |
| ध्वजावतरण | 24 जुलै 2028 |
MPSC परीक्षेसाठी संबंधित सामान्यज्ञान
सिंहस्थ कुंभमेळा का म्हणतात?
गुरू ग्रहाचा (बृहस्पती) सिंह राशीत प्रवेश हा नाशिक आणि उज्जैन येथील सिंहस्थ कुंभमेळ्याच्या ज्योतिषीय कालगणनेचा महत्त्वाचा आधार आहे.
भारतातील कुंभमेळ्याची चार प्रमुख ठिकाणे :
| ठिकाण | राज्य | नदी |
|---|---|---|
| हरिद्वार | उत्तराखंड | गंगा |
| प्रयागराज | उत्तर प्रदेश | गंगा, यमुना व अदृश्य सरस्वती |
| उज्जैन | मध्य प्रदेश | क्षिप्रा |
| नाशिक–त्र्यंबकेश्वर | महाराष्ट्र | गोदावरी |
परीक्षेच्या दृष्टीने लक्षात ठेवा
- कुंभमेळ्याचा UNESCO च्या अमूर्त सांस्कृतिक वारसा यादीत समावेश – 2017.
- गोदावरी नदीचा उगम – त्र्यंबकेश्वर येथील ब्रह्मगिरी पर्वत.
- गोदावरी नदीला – दक्षिण गंगा म्हणतात.
- त्र्यंबकेश्वर मंदिर – 12 ज्योतिर्लिंगांपैकी एक.
- नाशिकमधील कुंभमेळा – सिंहस्थ कुंभमेळा.
- मागील नाशिक सिंहस्थ कुंभमेळा – 2015.
MPSC सराव प्रश्न
प्रश्न 1. नाशिक–त्र्यंबकेश्वर सिंहस्थ कुंभमेळ्याच्या ध्वजारोहण सोहळ्याचे आयोजन कोणत्या दिवशी करण्यात आले आहे?
A) 30 ऑक्टोबर 2026
B) 31 ऑक्टोबर 2026
C) 1 नोव्हेंबर 2026
D) 2 नोव्हेंबर 2026
उत्तर : B) 31 ऑक्टोबर 2026
प्रश्न 2. त्र्यंबकेश्वर येथील कुशावर्त कुंड कोणत्या नदीशी संबंधित आहे?
A) कृष्णा
B) गोदावरी
C) तापी
D) भीमा
उत्तर : B) गोदावरी
प्रश्न 3. भारतातील कोणत्या दोन ठिकाणच्या कुंभमेळ्यांना सिंहस्थ असे म्हटले जाते?
A) हरिद्वार आणि प्रयागराज
B) प्रयागराज आणि नाशिक
C) नाशिक आणि उज्जैन
D) हरिद्वार आणि उज्जैन
उत्तर : C) नाशिक आणि उज्जैन
