भारतीय कुस्तीपटू Manisha Bhanwala (मनीषा भानवाला) हिने 30 ऑक्टोबर 2026 रोजी इतिहास घडवला. कझाकस्तानमधील अस्ताना येथे सुरू असलेल्या 2026 Senior World Wrestling Championships मध्ये महिलांच्या 59 किलो वजनी गटात सुवर्णपदक जिंकून ती कुस्ती विश्व अजिंक्यपद स्पर्धेत सुवर्णपदक मिळवणारी भारताची पहिली महिला कुस्तीपटू ठरली.
अंतिम सामन्यात मनीषाने अमेरिकेच्या Abigail Nette हिचा 8-6 असा पराभव केला. विशेष म्हणजे, या सामन्यात ती एकवेळ 0-6 अशा मोठ्या फरकाने पिछाडीवर होती. मात्र, दुसऱ्या सत्रात शानदार पुनरागमन करत तिने ऐतिहासिक विजय मिळवला.
मनीषा भानवाला : ऐतिहासिक कामगिरी
- खेळाडू: मनीषा भानवाला (Manisha Bhanwala)
- क्रीडा प्रकार: कुस्ती (Wrestling)
- स्पर्धा: Senior World Wrestling Championships 2026
- स्थळ: अस्ताना, कझाकस्तान
- दिनांक: 30 ऑक्टोबर 2026
- वजनी गट: महिला 59 किलो
- अंतिम प्रतिस्पर्धी: Abigail Nette (अमेरिका)
- अंतिम निकाल: 8-6
- पदक: सुवर्णपदक
अंतिम सामन्यात सहा गुणांची पिछाडी भरून काढली
अंतिम सामन्याच्या सुरुवातीला अमेरिकेच्या Abigail Nette हिने आक्रमक खेळ करत मनीषावर 6-0 अशी आघाडी मिळवली.
मात्र, मनीषाने दुसऱ्या सत्रात जोरदार पुनरागमन केले. तिने प्रतिस्पर्धी खेळाडूवर टेकडाउन (Takedown) मिळवून गुणांची कमाई केली. त्यानंतर Gut Wrench या कुस्तीतील डावाचा वापर करून तिने सामना 6-6 असा बरोबरीत आणला.
सामन्याच्या अखेरच्या टप्प्यात आणखी दोन गुण मिळवत मनीषाने 8-6 अशी आघाडी घेतली आणि ती शेवटपर्यंत कायम ठेवली.
भारतीय कुस्तीच्या इतिहासातील महत्त्व
- मनीषा भानवाला ही कुस्ती विश्व अजिंक्यपद स्पर्धेत सुवर्णपदक जिंकणारी भारताची पहिली महिला कुस्तीपटू ठरली.
- 2010 मध्ये पुरुषांच्या 66 किलो वजनी गटात सुवर्णपदक जिंकणाऱ्या Sushil Kumar यांच्यानंतर विश्व अजिंक्यपद स्पर्धेत सुवर्ण मिळवणारी ती दुसरी भारतीय कुस्तीपटू ठरली.
- 2026 च्या स्पर्धेत प्रथमच भारताच्या तीन महिला कुस्तीपटूंनी एकाच आवृत्तीत सुवर्णपदकाच्या अंतिम फेरीत प्रवेश केला.
- Neelam Sirohi (50 किलो) आणि Kajal Dhochak (76 किलो) यांनी रौप्यपदके जिंकली.
- Tanu Sharma हिने महिलांच्या 72 किलो वजनी गटात कांस्यपदक मिळवले.
स्पर्धेबद्दल महत्त्वाची माहिती
2026 Senior World Wrestling Championships ही स्पर्धा 24 ऑक्टोबर ते 1 नोव्हेंबर 2026 या कालावधीत अस्ताना, कझाकस्तान येथे आयोजित करण्यात आली आहे.
या स्पर्धेचे आयोजन United World Wrestling (UWW) या आंतरराष्ट्रीय कुस्ती संघटनेच्या अंतर्गत केले जाते.
विद्यार्थ्यांसाठी महत्त्वाचे मुद्दे
- भारताची पहिली महिला कुस्ती विश्वविजेती – मनीषा भानवाला.
- सुवर्णपदक – 2026 Senior World Wrestling Championships.
- स्पर्धेचे ठिकाण – अस्ताना, कझाकस्तान.
- वजनी गट – महिला 59 किलो.
- अंतिम सामन्यातील प्रतिस्पर्धी – Abigail Nette (अमेरिका).
- अंतिम निकाल – 8-6.
- यापूर्वी विश्व अजिंक्यपद स्पर्धेत सुवर्ण मिळवणारे भारतीय कुस्तीपटू – Sushil Kumar (2010).
- आंतरराष्ट्रीय कुस्ती संघटना – United World Wrestling (UWW).
- भारताची या स्पर्धेतील महिला पदकविजेती – मनीषा भानवाला, नीलम सिरोही, काजल धोचक आणि तनु शर्मा.
परीक्षेच्या दृष्टीने महत्त्व
MPSC पूर्व परीक्षा (Prelims):
- क्रीडा चालू घडामोडी
- आंतरराष्ट्रीय क्रीडा स्पर्धा
- भारतीय खेळाडू आणि त्यांची कामगिरी
- पुरस्कार व क्रीडा क्षेत्रातील विक्रम
MPSC मुख्य परीक्षा (Mains):
- भारतीय क्रीडा क्षेत्रातील महिलांचे योगदान
- आंतरराष्ट्रीय स्तरावर भारतीय खेळाडूंची कामगिरी
- क्रीडा क्षेत्रातील महिला सक्षमीकरण
एका मिनिटात उजळणी
- मनीषा भानवाला – भारताची पहिली महिला कुस्ती विश्वविजेती.
- वर्ष – 2026.
- स्पर्धा – Senior World Wrestling Championships.
- ठिकाण – अस्ताना, कझाकस्तान.
- वजनी गट – 59 किलो.
- अंतिम प्रतिस्पर्धी – Abigail Nette (USA).
- अंतिम निकाल – 8-6.
- Sushil Kumar – 2010 मध्ये विश्व अजिंक्यपद सुवर्णपदक जिंकणारे पहिले भारतीय कुस्तीपटू.
सरावासाठी बहुपर्यायी प्रश्न (MCQs)
प्रश्न 1. कुस्ती विश्व अजिंक्यपद स्पर्धेत सुवर्णपदक जिंकणारी पहिली भारतीय महिला कोण ठरली?
A) विनेश फोगाट
B) साक्षी मलिक
C) मनीषा भानवाला
D) अंशू मलिक
उत्तर: C) मनीषा भानवाला
प्रश्न 2. मनीषा भानवाला हिने 2026 च्या विश्व अजिंक्यपद स्पर्धेत कोणत्या वजनी गटात सुवर्णपदक जिंकले?
A) 50 किलो
B) 53 किलो
C) 57 किलो
D) 59 किलो
उत्तर: D) 59 किलो
प्रश्न 3. मनीषा भानवाला हिने अंतिम सामन्यात कोणत्या देशाच्या खेळाडूचा पराभव केला?
A) जपान
B) अमेरिका
C) चीन
D) कझाकस्तान
उत्तर: B) अमेरिका
प्रश्न 4. 2010 मध्ये विश्व कुस्ती अजिंक्यपद स्पर्धेत सुवर्णपदक जिंकणारे पहिले भारतीय कुस्तीपटू कोण?
A) बजरंग पुनिया
B) योगेश्वर दत्त
C) सुशील कुमार
D) रवी कुमार दहिया
उत्तर: C) सुशील कुमार
प्रश्न 5. United World Wrestling (UWW) ही संस्था कोणत्या खेळाशी संबंधित आहे?
A) बॉक्सिंग
B) कुस्ती
C) बॅडमिंटन
D) हॉकी
उत्तर: B) कुस्ती
