महत्त्वाची सूचना

MPSC राज्यसेवा व संयुक्त पूर्व परीक्षा अपडेट्स व सराव प्रश्नसंच प्रसिद्ध!

भारतातील पहिला बायोमास-आधारित हायड्रोजन प्लांट

calendar_today update person लेखक: Vinay Yadav verified MPSC Today अधिकृत लेख
भारतातील पहिला बायोमास-आधारित हायड्रोजन प्लांट
भारतातील पहिला बायोमास-आधारित हायड्रोजन प्लांट

भारतातील पहिला व्यावसायिक स्तरावरील बायोमास-आधारित हायड्रोजन प्लांट मध्य प्रदेशातील खांडवा जिल्ह्यात बांधला जाईल.

बायोमास-आधारित हायड्रोजन वनस्पती बद्दल

  • 30 टन बायोमास फीडस्टॉकपासून, बायोमास-आधारित हायड्रोजन प्लांट दररोज एक टन हायड्रोजन तयार करेल.
  • त्यातून बायोचार आणि मिथेनची निर्मितीही होईल.
  • 24 कोटी रुपयांच्या गुंतवणुकीने ते उभारण्यात येणार आहे.

प्लांट कोण लावणार?

हा प्लांट Watomo Energies Ltd द्वारे Biezel Green Energy च्या सहकार्याने उभारला जात आहे.

Watomo एनर्जी

Watomo Energies चे मुख्यालय मिर्झापूर, उत्तर प्रदेश येथे आहे. Watomo Energies ही ‘सल्ला, अंमलबजावणी, विपणन आणि प्रकल्प व्यवस्थापन कंपनी’ आहे. हे शेतकरी-उत्पादक संघटनेसारखे आहे.

बिझेल ग्रीन

बीझेल ग्रीन ही आयआयटी BHU मधील प्रोफेसर प्रीतम सिंग यांनी प्रमोट केलेली कंपनी आहे. हे तंत्रज्ञान भागीदार आहे, जे ‘थर्मली अ‍ॅक्सिलरेटेड अ‍ॅनेरोबिक डायजेशन (TAD) अणुभट्टी’साठी तंत्रज्ञानाचे मालक आहे. अणुभट्टी बायोमासपासून मिथेन, हायड्रोजन आणि बायोचार तयार करू शकते. या संयुक्त उपक्रमात बिझेल ग्रीनचा ५० टक्के हिस्सा असेल. तर, 50 टक्के इच्छुक शेतकऱ्यांकडून येतील.

कोण आहेत प्रो प्रीतम सिंग?

प्रो. प्रीतम सिंग हे प्रोफेसर जॉन गुडइनफ यांचे विद्यार्थी होते. बॅटरीसाठी लिथियम-आयन रसायनशास्त्राच्या शोधासाठी त्यांना 1999 मध्ये नोबेल पारितोषिक मिळाले.

बायोमासपासून हायड्रोजन कसा तयार होतो?

बायोमास गॅसिफिकेशन प्रक्रियेद्वारे बायोमासपासून हायड्रोजन तयार होतो. हा एक परिपक्व तंत्रज्ञान मार्ग आहे, ज्यामध्ये ज्वलन न होता, बायोमासचे हायड्रोजनमध्ये रूपांतर करण्यासाठी स्टीम, उष्णता आणि ऑक्सिजनचा समावेश असलेली नियंत्रित प्रक्रिया वापरली जाते. या प्रक्रियेतील निव्वळ कार्बन उत्सर्जन कमी आहे, कारण वाढत्या बायोमासमुळे वातावरणातून कार्बन डायऑक्साइड काढून टाकला जातो.

बायोमास म्हणजे काय?

बायोमास एक नूतनीकरण करण्यायोग्य सेंद्रिय संसाधन आहे. त्यात कृषी पिकांचे अवशेष (जसे गव्हाचा पेंढा किंवा कॉर्न स्टॉवर), ऊर्जेच्या वापरासाठी घेतलेली विशेष पिके (जसे की स्विचग्रास किंवा विलोची झाडे) जंगलातील अवशेष, प्राण्यांचा कचरा आणि सेंद्रिय नगरपालिका घनकचरा यांचा समावेश होतो. या अक्षय संसाधनाचा वापर हायड्रोजन आणि उप-उत्पादनांसाठी केला जाऊ शकतो.

बायोमास ऊर्जेचे स्रोत

  • लाकूड आणि लाकूड प्रक्रिया कचरा: सरपण, लाकूड गोळ्या, आणि लाकूड चिप्स, लाकूड आणि फर्निचर मिल भूसा आणि कचरा, आणि लगदा आणि पेपर मिल पासून काळी मद्य.
  • कृषी पिके आणि टाकाऊ पदार्थ: कॉर्न, सोयाबीन, ऊस, स्विचग्रास, वृक्षाच्छादित वनस्पती आणि एकपेशीय वनस्पती आणि पीक आणि अन्न प्रक्रिया अवशेष.
  • महापालिकेच्या घनकचऱ्यातील बायोजेनिक साहित्य: कागद, कापूस आणि लोकर उत्पादने आणि अन्न, अंगण आणि लाकूड कचरा.
  • जनावरांचे खत आणि मानवी सांडपाणी

menu_book स्पर्धा परीक्षा द्रुत संदर्भ व अभ्यास साहित्य

या विषयाशी संबंधित अधिकृत अभ्यासक्रम, मागील वर्षांच्या प्रश्नपत्रिका (PYQs) आणि सराव टेस्ट खालील लिंकवरून त्वरित मिळवा:

feed संबंधित व ताजी अपडेट्स (Related Articles)

सर्व लेख पहा →