पृथ्वीवरील भूस्वरुपाचे प्रकार

1. व्दिपकल्प – एखाद्या भूभागाच्या तीन भागास पाणी व एका भागास जमीन असेल तर त्यास व्दिपकल्प असे म्हणतात. भारताचा दक्षिणेकडील भाग हा व्दिपकल्प म्हणून ओळखला जातो. 2. भूशीर – व्दिपकल्पाचे अत्यंत निमुळते टोक समुद्रात खोलवर गेले असेल तर ते टोक भूशीर म्हणून ओळखले जाते. आफ्रिका खंडाच्या दक्षिणेकडील टोक केप ऑफ गुड होप जगातील सर्वात Read More …

महाराष्ट्र- जिल्हे व त्यांची प्रसिद्धि

*१)मुंबई* (Mumbai) भारताचे प्रवेशद्वार, भारताचे प्रथम क्रमांकाचे औद्योगिक शहर,भारताची, राजधानी *२)रत्नागिरी* (Ratnagiri) -देशभक्त व समाजसेवकांचा जिल्हा *३)सोलापूर* (Solapur) ज्वारीचे कोठार, सोलापुरी चादरी *४)कोल्हापुर* (Kolhapur) कुस्तीगिरांचा जिल्हा गुळाचा जिल्हा *५)रायगड* (Raigarh) तांदळाचे कोठार व डोंगरी किल्ले असलेला जिल्हा *६)सातारा* (Satara) कुंतल Read More …

देशातील घडलेल्या महत्वपूर्ण प्रथम घटना

देशातील पहिला सायबर डिफेन्स रिसर्च सेन्टर -झारखंड देशातील पहिले ई – गव्हर्नन्स धोरण राबविणारे राज्य – महाराष्ट्र देशातील पहिले प्लॅस्टिक मतदान ओळखपत्र मतदाराना वाटप करणारे राज्य – त्रिपूरा देशातील पहिले सीसीटीव्हीच्या निगरानीत आलेले शहर – सुरत देशात प्रथम ई कॅबीनेटचा Read More …

प्रमाणवेळ

भारतीय प्रमाणवेळ ठरवणारे रेखावृत्त खालील5 राज्यातून जाते: 1)उत्तरप्रदेश2)मध्यप्रदेश3)आंध्रप्रदेश4)ओडिशा5)छत्तीसगड भारताची प्रमाण-वेळ ही वेळ जागतिक समन्वित वेळेपेक्षा५ तास ३० मिनिटे पुढे आहे. संपूर्ण वर्षाकरीता हा फरक कायम असतो. ही वेळ प्रयागराज वेधशाळेत मोजली जाते. इतर देशांप्रमाणे ॠतूनुसार या वेळेत बदल केला जात नाही. पण १९४१-४५च्या दुसऱ्या Read More …

भारतातली जागतिक वारसा स्थळे

संयुक्त राष्ट्रसंघ शैक्षणिक, वैज्ञानिक व सांस्कृतिक संघटना (UNESCO) जागतिक वारसा स्थळे या यादीची 1972 साली स्थापना झाली. ती वारसा स्थळे UNESCO जागतिक वारसा परिषदेत वर्णन केल्याप्रमाणे सांस्कृतिक किंवा नैसर्गिक वारसा असलेली महत्त्वाची ठिकाणे असतात. आता भारतात एकूण 38 जागतिक वारसा Read More …

मृदा व कृषी महाराष्ट्र

या तापमान वाढीचा परिणाम प्राणी मात्रांबरोबरच पिकांवर देखील होतो. कापसाची बोंडंगळ होते,  सोयाबीनची फुलगळ होते, मक्याचे परागीकरण कमी होते. यासारखे दुष्परिणाम पिकांवर दिसून येतात. महाराष्ट्रात सण 1871 ते 2014 या कालावधीत साधारणतः 25 मोठे दुष्काळ पडले आहे.  त्यापैकी काही भयानक Read More …

खनिज संपदा व उर्जासाधने

महाराष्ट्रातील खनिज क्षेत्र विदर्भातील भंडारा, गोंदिया, नागपूर, गडचिरोली, चंद्रपूर व यवतमाळ, पश्चिम महाराष्ट्रातील कोल्हापूर, सांगली, सातारा तसेच कोकणातील सिंधुदुर्ग, रत्नागिरी, रायगड, पालघर जिल्ह्यांत बहुतेक खनिज संपत्ती बेसाल्ट खडकाच्या व्यतिरिक्त असलेल्या स्फटिक व रूपांतरित खडक आढळते. महाराष्ट्रात कोळसा, चुनखडी, मॅग्नीज, बॉक्साईड, Read More …

महाराष्ट्र कृषी आणि फलोत्पादन

अर्थव्यवस्थेत कृषिक्षेत्र नेहमीच केंद्रस्थानी राहिले आहे या क्षेत्रामध्ये सर्वसमावेशक जालना ग्रामीण भागात उत्पादनात वाढ व शाश्‍वत अन्नसुरक्षा या तिन्ही महत्त्वाच्या बाबींचा समावेश होतो भारतातील 1965 पासून हरित क्रांतीनंतर कृषी क्षेत्रात कोणताही महत्त्वाचा तांत्रिक शोध लागलेला नाही सकस अन्नाची गरज भागविण्यासाठी Read More …

कृषी क्षेत्रातील क्रांती

श्वेत क्रांती – दुग्ध उत्पादन हरित क्रांती – गहू व तांदूळ उत्पादन गोल क्रांती -बटाटे उत्पादन तपकिरी क्रांती -चामडी व कोकोवा गुलाबी क्रांती -कोळंबी , झिन्गे , कांदा करडी क्रांती -खत उत्पादन चंदेरी /रजत क्रांती -अंडी उत्पादन सोनेरी क्रांती -फळे Read More …