मृदा व कृषी महाराष्ट्र

मृदा व कृषी महाराष्ट्र

या तापमान वाढीचा परिणाम प्राणी मात्रांबरोबरच पिकांवर देखील होतो. कापसाची बोंडंगळ होते,  सोयाबीनची फुलगळ होते, मक्याचे परागीकरण कमी होते. यासारखे दुष्परिणाम पिकांवर दिसून येतात. महाराष्ट्रात सण 1871 ते 2014 या कालावधीत साधारणतः 25 मोठे दुष्काळ पडले आहे.  त्यापैकी काही भयानक Read More …

खनिज संपदा व उर्जासाधने

खनिज संपदा व उर्जासाधने

महाराष्ट्रातील खनिज क्षेत्र विदर्भातील भंडारा, गोंदिया, नागपूर, गडचिरोली, चंद्रपूर व यवतमाळ, पश्चिम महाराष्ट्रातील कोल्हापूर, सांगली, सातारा तसेच कोकणातील सिंधुदुर्ग, रत्नागिरी, रायगड, पालघर जिल्ह्यांत बहुतेक खनिज संपत्ती बेसाल्ट खडकाच्या व्यतिरिक्त असलेल्या स्फटिक व रूपांतरित खडक आढळते. महाराष्ट्रात कोळसा, चुनखडी, मॅग्नीज, बॉक्साईड, Read More …

महाराष्ट्र कृषी आणि फलोत्पादन

महाराष्ट्र कृषी आणि फलोत्पादन

अर्थव्यवस्थेत कृषिक्षेत्र नेहमीच केंद्रस्थानी राहिले आहे या क्षेत्रामध्ये सर्वसमावेशक जालना ग्रामीण भागात उत्पादनात वाढ व शाश्‍वत अन्नसुरक्षा या तिन्ही महत्त्वाच्या बाबींचा समावेश होतो भारतातील 1965 पासून हरित क्रांतीनंतर कृषी क्षेत्रात कोणताही महत्त्वाचा तांत्रिक शोध लागलेला नाही सकस अन्नाची गरज भागविण्यासाठी Read More …

कृषी क्षेत्रातील क्रांती

कृषी क्षेत्रातील क्रांती

श्वेत क्रांती – दुग्ध उत्पादन हरित क्रांती – गहू व तांदूळ उत्पादन गोल क्रांती -बटाटे उत्पादन तपकिरी क्रांती -चामडी व कोकोवा गुलाबी क्रांती -कोळंबी , झिन्गे , कांदा करडी क्रांती -खत उत्पादन चंदेरी /रजत क्रांती -अंडी उत्पादन सोनेरी क्रांती -फळे Read More …

महाराष्ट्रातील पिकांचे प्रकार (Maharashtra Crops)

maharashtra-crop

महाराष्ट्रातील पिकांचे प्रकार (Crops of Maharashtra) तृणधान्य ज्वारी बाजरी तांदूळ गहू कडधान्य तूर मूग उडीद मटका हरभरा गळीत धान्य व जमिनीतील भुईमूग तीळ सूर्यफूल करडई नगदी पिके सर्वात जास्त पैसा इथून मिळतो कापूस ऊस हळद तंबाखू वन पिके बाभूळ नेम Read More …

मृदा व कृषी (Soil And Agriculture)

मृदेची व्याख्या  मृदा म्हणजे खडकापासून वेगळ्या असलेल्या जमिनीचा असा भूभाग, की जो वनस्पतींना आधार देतो तसेच पोषक अन्नद्रव्ये पुरवितो. मृदा हा जीवसृष्टीचा आधार आहे. कारण मृदेवर वनस्पती जीवन तर वनस्पती जीवनावर प्राणी  व मानवी जीवन अवलंबून आहे. पर्यावरणाच्या दृष्टिकोनातून मृदा Read More …

पशुसंवर्धन (Animal husbandry)

Animal_Husbandry

पशुसंवर्धन (Animal husbandry)   कृषिप्रधान व्यवस्थित व ग्रामीण अर्थव्यवस्थेत पशुधनाला महत्त्वपूर्ण वाटा आहे पशुधन बारामाही व्यवसाय असल्याने शेतकऱ्याला आर्थिक विकासाकरिता अत्यंत महत्त्वपूर्ण असतो पशुधन गणना महाराष्ट्रात पशुधन गणाना दर पाच वर्षांनी केल्या जाते 2012 मध्ये 19वी पशु गणना करण्यात आली मागील Read More …

नगदी पिके (Cash crops)

Commercial-Cash-Crops-Sugarcane

नगदी पिके (Cash crops)   अर्थव्यवस्थेला सर्वात जास्त पैसा पुरवणारे हे पीक आहे कापूस, हळद कापूस राज्यातील एकूण लागवडीखालील क्षेत्रापैकी जवळपास 18 पर्सेंत क्षेत्र कापूस या नगदी पिकांखालील आहे जे सर्वाधिक आहे 25 ते 35 डिग्री सेल्सिअस तापमान कापसासाठी योग्य Read More …

फळबाग शेती (Horticulture Farming)

Horticulture Farming

फळबाग शेती फलोत्पादन हॉर्टिकल्चर 18.50 हजार हेक्टर क्षेत्र फळपिकाखाली आहे यापैकी सर्वाधिक आंबा या पिकाखालील क्षेत्र आहे संत्री मोसंबी द्राक्षे केळी चिकू महाराष्ट्रात 25% फलोत्पादन होते हे भारतातील सर्वाधिक उत्पादक राज्य आहे शेतकऱ्यांकडून किंवा एखाद्या कंपनीकडून हजारो एकर च्या बागेत Read More …