भारताच्या सरन्यायाधीशांची नियुक्ती भारताचे राष्ट्रपती करतात आणि वयाच्या ६५ वर्षापर्यंत ते पद धारण करू शकतात. सामान्यतः, भारताच्या सर्वोच्च न्यायालयातील सर्वात वरिष्ठ न्यायाधीशाची भारताचे मुख्य न्यायाधीश म्हणून नियुक्ती केली जाते. भारतीय राज्यघटनेच्या कलम 124 ते कलम 147 पर्यंत भारताच्या सर्वोच्च न्यायालयाचे संविधान आणि अधिकार क्षेत्र तपशीलवार नमूद केले आहे.

भारतातील सरन्यायाधीश (कालावधी)

अनुक्रमांकसरन्यायाधीशांचे नावकालावधी
1)हरिलाल जे. कानिया26 January 1950 – 6 November 1951
2)एम. पतंजलि शास्त्री7 November 1951 – 3 January 1954
3)मेहनचंद महाजन4 January 1954 – 22 December 1954
4)बी. के. मुखर्जी23 December 1954 – 31 January 1956
5)एस. आर. दास1 February 1956 – 30 September 1959
6)भुवनेश्वरप्रसाद सिन्हा1 October 1959 – 31 January 1964
7)पी. बी. गजेंद्रगडकर1 February 1964 – 15 March 1966
8)ए. के. सरकार16 March 1966 – 29 June 1966
9)के. सुब्बाराव30 June 1966 – 11 April 1967
10)के. एन. वांछू 12 April 1967 – 24 February 1968
11)एम. हिदायतुल्लाह25 February 1968 -16 December 1970
12)जे. सी. शहा17 December 1970 -21 January 1971
13)एस. एम. सिकरी 22 January 1971 – 25 April 1973
14)ए. एन. रे 26 April 1973 – 27 January 1977
15)एम. एच. बेग 28 January 1977 – 21 February 1978
16)वाय. वी. चंद्रगुड 22 February 1978 – 11 July 1985
17)पी. एन. भगवती 12 July 1985 – 20 December 1986
18)रघुनंदन पाठक21 December 1986 – 18 June 1989
19)ई. एस. वैकटरमैया 19 June 1989 – 17 December 1989
20)एस. मुखर्जी18 December 1989 -25 September 1990
21)रंगनाथ मिश्रा 26 September 1990 – 24 November 1991
22)के. एन. सिंह 25 November 1991 – 12 December 1991
23)एच. एम. कानिया 13 December 1991 – 17 November 1992
24)एल. एम. शर्मा18 November 1992 – 11 February 1993
25)एम. एन. वेंकटचलैया 12 February 1993 – 24 October 1994
26)ए. एम. अहमदी 25 October 1994 – 24 March 1997
27)जे. एस. वर्मा 25 March 1997 – 17 January 1998
28)एम. एम पंछी 18 January 1998 – 9 October 1998
29)ए. एस. आनंद 10 October 1998 – 31 October 2001
30)एस. पी. भडूचा 1 November 2001 – 5 May 2002
31)बी. एन. किरपाल 6 May 2002 – 7 November 2002
32)जी. बी. पटनायक 8 November 2002 – 18 December 2002
33)व्ही. एन. खरे19 December 2002 – 1 May 2004
34)एस. राजेंद्रबाबू 2 May 2004 – 31 May 2004
35)आर. सी. लाहोटी 1 June 2004 – 31 October 2005
36)योगेशकुमार सबरवाल 1 November 2005 – 13 January 2007
37) के. जी. बालकृष्णन 14 January 2007 – 12 May 2010
38)सरोश होमी कापडिया 12 May 2010 – 28 September 2012
39)अल्तमास कबीर 29 September 2012 – 18 July 2013
40)पी. सथशिवम 19 July 2013 – 26 April 2014
41)राजेंद्रमल लोढा27 April 2014 – 27 September 2014
42)एच. एल. दत्तू28 September 2014-2 December 2015
43)टी. एस. ठाकूर3rd December 2015-3 January 2017
44)जगदीश सिंग खेहर 4 January 2017- 27 August 2017
45)दीपक मिश्रा28th August 2017 – 2nd October 2018
46)रंजन गोगोई3rd October 2018 – 17th November 2019
47)शरद अरविंद बोबडे18th November 2019 – 23rd April 2021
48)नुथलपती वेंकट रमणा24th April 2021 – 26th August 2022
भारतातील सरन्यायाधीश – Chief Justices of India

भारताचे फेडरल कोर्ट 1 ऑक्टोबर 1937 रोजी अस्तित्वात आले. भारताचे पहिले मुख्य न्यायाधीश सर मॉरिस ग्वायर (1 ऑक्टोबर 1937 ते 25 एप्रिल 1943) होते. भारताचे फेडरल कोर्ट 1937-1950 दरम्यान कार्यरत होते. न्यायमूर्ती हरिलाल जेकीसुंद कानिया हे भारताचे पहिले भारतीय मुख्य न्यायाधीश होते.

न्यायमूर्ती वाय. व्ही. चंद्रचूड हे सर्वाधिक काळ सेवा देणारे सरन्यायाधीश आहेत (फेब्रुवारी 1978 – जुलै 1985), ज्यांनी 2696 दिवस काम केले तर कमल नारायण सिंग हे सर्वात कमी काळ (21 नोव्हेंबर 1991 – 12 डिसेंबर 1991) फक्त 17 दिवस काम केले.

भारताच्या सरन्यायाधीशांवर वारंवार विचारले जाणारे प्रश्न

भारताचे सर्वात कमी कालावधीचे मुख्य न्यायाधीश कोण आहेत?

न्यायमूर्ती कमल नारायण सिंग हे भारतातील सर्वात कमी कालावधीचे मुख्य न्यायाधीश आहेत.

भारताचे सर्वाधिक काळ काम करणारे सरन्यायाधीश कोण आहेत?

न्यायमूर्ती यशवंत विष्णू चंद्रचूड हे भारतातील सर्वात जास्त काळ काम करणारे सरन्यायाधीश आहेत.

भारताचे पहिले सरन्यायाधीश कोण होते?

न्यायमूर्ती हरिलाल जेकीसुंद कानिया हे भारताचे पहिले भारतीय सरन्यायाधीश होते. त्यांची 26 जानेवारी 1950 रोजी नियुक्ती झाली.

भारताचे पहिले मुस्लिम सरन्यायाधीश कोण होते?

न्यायमूर्ती मोहम्मद. हिदायतुल्ला हे भारताचे पहिले मुस्लिम सरन्यायाधीश होते.

भारताचे पहिले दलित सरन्यायाधीश कोण होते?

न्यायमूर्ती के जी बालकृष्णन हे भारताचे पहिले सरन्यायाधीश होते.

MPSC Current Affairs चे नियमित अपडेट मिळवण्यासाठी MPSC Today ला फेसबुक, ट्विटर आणि टेलिग्राम वर फॉलो करा.

Leave a comment

Your email address will not be published.