MPSC पोलीस उपनिरीक्षक परीक्षा – MPSC Police Sub Inspector (PSI) Exam

चांगल्या MPSC PSI अभ्यासक्रमासाठी आणि परीक्षेच्या चांगल्या तयारीसाठी परीक्षा पॅटर्न समजून घेण्यासाठी तुम्हाला सर्व महत्त्वाचे विषय आणि प्रकरणे येथे सापडतील. परीक्षेत विचारले जाणारे विषय म्हणजे सामान्य ज्ञान, तर्कशक्ती, मानसिक क्षमता, इंग्रजी आणि मराठी भाषा. ते काळजीपूर्वक वाचा.

पोलीस उपनिरीक्षक (पूर्व) परीक्षा योजना व अभ्यासक्रम

-: परीक्षा योजना :-

प्रश्‍नपत्रिका – एक. प्रश्‍नपत्रिकेचा तपशील खालीलप्रमाणे

विषयप्रश्नसंख्याएकूण गुणदर्जामाध्यमपरीक्षेचा कालावधीप्रश्नपत्रिकेचे स्वरूप
सामान्य क्षमता चाचणीसंकेतांक क्र. ०१२१००१००पदवीमराठी व इंग्रजीएक तासवस्तुनिष्ठ

अभ्यासक्रम :
सामान्य क्षमता चाचणी  (विषय संकेतांक -012) – या विषयामध्ये खालील घटक/ उपघटकांचा समावेश असेल.

1) चालू घडामोडी – जागतिक तसेच भारतातील

2) नागरिकशास्त्र – भारताच्या घटनेचा प्राथमिक अभ्यास, राज्य व्यवस्थापन (प्रशासन) ग्राम व्यवस्थापन (प्रशासन)

3) आधुनिक भारताचा विशेषत: महाराष्ट्राचा इतिहास

4) भूगोल (महाराष्ट्राच्या भूगोलाच्या विशेष अभ्यासासह) – पृथ्वी, जगातील विभाग, हवामान, अक्षांश-रेखांश, महाराष्ट्रातील जमिनीचे प्रकार, पर्जन्यमान, प्रमुख पिके, शहरे, नद्या, उद्योगधंदे, इत्यादी.

5) अर्थव्यवस्था –
भारतीय अर्थव्यवस्था – राष्ट्रीय उत्पन्न, शेती, उद्योग, परकीय व्यापार, बँकिंग, लोकसंख्या दारिद्र्य व बेरोजगारी, मुद्रा आणि राजकोषीय नीति इत्यादी
शासकीय अर्थव्यवस्था – अर्थसंकल्प, लेखा, लेखापरीक्षण इत्यादी

6) सामन्य विज्ञान – भौतिकशास्त्र (Physics), रसायनशास्त्र (Chemistry), प्राणिशास्त्र (Zoology), नवस्पतीशास्त्र (Botany), आरोग्यशास्त्र (Hygiene)

7) बुद्धीमापन चाचणी व अंकगणित

पोलीस उपनिरीक्षक, गट – ब (अराजपत्रित) मुख्य परीक्षा

-: परीक्षा योजना :-
प्रश्‍नपत्रिकेचे स्वरूप – वस्तुनिष्ठ बहुपर्यायी
प्रश्‍नपत्रिकांतील संख्या – दोन.प्रत्येक प्रश्‍नपत्रिकेचा तपशील खालीलप्रमाणे

पेपर क्रमांकविषयगुणप्रश्नसंख्यादर्जामाध्यमकालावधी
संकेतांक ००२मराठीइंग्रजी६०४०६०४०बारावीपदवीमराठीइंग्रजीएकतास
संकेतांक ०२५सामान्य ज्ञान, बुद्धिमापन व विषयाचे ज्ञान१००१००पदवीमराठी व इंग्रजीएक तास

अभ्यासक्रम
पेपर क्रमांक – 1 मराठी व इंग्रजी
1) मराठी:
सर्वसामान्य शब्दसंग्रह, वाक्यरचना, व्याकरण, म्हणी व वाकप्रचार यांचा अर्थ आणि उपयोग तसेच उतार्‍यावरील प्रश्‍नांची उत्तरे

2) इंग्रजी:
Common Vocabulary, Sentence structure, Grammar, use of Idioms and phrases & thier meaing and comprehension of passage.

पेपर क्रमांक – 2
सामान्य ज्ञान बुद्धिमापन व विषयाचे ज्ञान  – या विषयामध्ये खालील घटक/ उपघटकांचा समावेश असेल.

  1. चालु घडामोडी – जागतिक तसेच भारतातील
  2. बुद्धिमत्ता चाचणी
  3. महाराष्ट्राचा भूगोल – महाराष्ट्राच्या रचनात्मक (Physical) भूगोल, मुख्य रचनात्मक (Physiographic) विभाग, Climate, पुर्जन्यातील विभागावर बदल, नद्या, पर्वत, डोंगर, राजकीय विभाग, प्रशासकीय विभाग, नैसर्गिक संपत्ती – वने व खनिजे, मानवी व सामाजिक भूगोल – लोकसंख्या (Population), Migration of population व त्याचे Source आणि Destination वरील परिणाम, ग्रामीण वस्त्या व तांडे, झोपडपट्या व त्यांचे प्रश्‍न, संत गाडगेबाबा ग्राम स्वच्छता अभियान.
  4. महाराष्ट्राचा इतिहास – सामाजिक व आर्थिक जागृती (1885-1947), महत्वाच्या व्यक्तींचे काम. स्वातंत्र्यपूर्व भारतातील सामाजिक जागृतीतील वर्तमानपत्रे व शिक्षणाचा परिणाम/भाग, स्वातंत्र्यपूर्व काळातील इतर समकालीन चळवळी, राष्ट्रीय चळवळ
  5. भारतीय राज्यघटना – घटना कशी तयार झाली आणि घटनेच्या प्रसतावनेमागची भूमिका व तत्त्वे, घटनेची महत्वाची कलमे/ठळक वैशिष्ट्ये, केंद्र व राज्य संबंध, निधर्मी राज्य, मूलभूत हक्क व कर्तव्ये राज्याच्या धोरणाची मार्गदर्शक तत्त्वे-शिक्षण, युनिफॉर्म सिव्हील कोड, स्वतंत्र न्यायपालिका.
  6. माहिती अधिकार अधिनियम – 2005
  7. संगणक व महिती तंत्रज्ञान – आधुनिक समाजातील संगणकाची भूमिका, वेगवेगळ्या क्षेत्रातील जीवनात संगणकाचा वापर, डाटा कम्युनिकेशन, नेटवर्कींग आणि वेब टेक्नॉलॉजी, सायबर गुन्हे व त्यावरील प्रतिबंध व या संबंधातील कायदे व केस स्टडीज (case law) नवीन उद्योग म्हणून माहिती तंत्रज्ञानाचा निरनिराळ्या सेवा सुविधांची माहिती मिळण्यासाठी होणारा उपयोग, भारतातील माहिती तंत्रज्ञान उद्योगाची वाढ व त्याचा दर्जा, शासनाचे कार्यक्रम, जसे मिडीया लॅब एशिया, विद्या वाहिनी, ज्ञान वाहिनी, सामुहिक माहिती केंद्र इत्यादी.
  8. मानवी हक्क व जबाबदार्‍या – संकल्पना – आंतरराष्ट्रीय मानवी हक्क मानव, त्यासंदर्भातील भारतीय राज्यघटनेतील तरतूद, भारतातील मानवी हक्क व जबाबदार्‍या यंत्रणेची अंमलबजावणी व संरक्षण, भारतातील मानवी हक्क चळवळ, मानवी हक्कापासून वंचित राहण्याच्या समस्या, गरीबी, निरक्षरता, बेकारी, सामाजिक-सांस्कृतिक-धार्मिक प्रथा या सारख्या अडचणी, (हिंसाचार, भ्रष्टाचार, दहशतवाद, कामगारांचे शोषण, संरक्षित गुन्हेगारी, इत्यादी.) लोकशाही व्यवस्थेतील एकमेकांचे हक्क आणि मानवी प्रतिष्ठा व एकतेचा आदर करण्यासंबंधी प्रशिक्षणाची गरज व महत्व. नागरी हक्क संरक्षण अधिनियम 1955, मानवी हक्क संरक्षण अधिनियम 1993, कौटुंबिक हिंसाचारापासून महिलांचे संरक्षण अधिनियम 2005, कौटुंबिक हिंसाचारापासून महिलांचे संरक्षण नियम 2005, अनुसूचित जाती व अनुसूचित जमाती (अत्याचारास प्रतिबंध) अधिनियम 1989, हुंडाबंदी अधिनियम 1961, महात्मा गांधी तंटामुक्ती अभियान.
  9. मुंबई पोलीस कायदा
  10. भारतीय दंड संहिता
  11. फौजदारी प्रक्रिया संहिता – 1973
  12. भारतीय पुरावा कायदा (Indian Evidence Act.)

पीडीएफ अभ्यासक्रम डाऊनलोड करण्यासाठी क्लिक करा

=> MPSC Police Sub Inspector (PSI) Preliminary Examination: Download
=>MPSC Police Sub Inspector (PSI) Mains Examination: Download

Question Papers

सर्व MPSC PSI प्रश्नपत्रिका पाहण्यासाठी येथे क्लिक करा

MPSC Current Affairs चे नियमित अपडेट मिळवण्यासाठी MPSC Today ला फेसबुक, ट्विटर आणि टेलिग्राम वर फॉलो करा.

Leave a comment

Your email address will not be published.